Makaleler

1 
Sayfa (1/1)

İŞYERİ HEKİMLİĞİ KAYIT PROGRAMLARI

Günümüzde giderek uzmanlık alanı haline gelen İş yeri hekimliği sadece işçiler için değil; tüm toplum için refah düzeyini artırmada etkili bir enstrüman olarak görülmektedir.

Tüm dünyada işyeri hekimlerinin elektronik sağlık kaydı kullanımı konuşulurken; ne yazık ki bu konu özellikle ülkemizde tam anlamıyla önem kazanmamıştır.

İşyeri hekimliği ve iş sağlığı için henüz sağlık sistemine entegre değildir.

İş  sağlığı ve Güvenliği  sistemi için  kişisel ya da kurumsal kullanım için sunulan yazılımlar ve programlar mevcuttur.

Peki ama hangi program; nasıl bir program?

İş Sağlığı ve İşyeri Hekimliği için kullanılacak programın öncelikli olarak tüm firmalar için temel unsurları olmak zorundadır:

İşe giren işçilerin hekimin bilgisine sunulması

Hekimin işe giriş raporu verdiği kişi bilgilerinin insan kaynaklarına ulaşabilmesi

Anlık çalışan sayısı

Çalışan sınıflandırması

İşe giriş raporları verilmiş çalışanların filtrelenmesi

Riskli ve özel ilgi gerektiren grupların filtrelenmesi

Taşaron çalışanlarının filtrelenmesi ve takibi

İşyeri Hekimi görev ve sorumluluklarına uygun vazifelerin hatırlatılması

İşyerinin farklı doktorları için farklı giriş ve şifrelendirme

Yapılan işlerin takibi

Diğer sağlık personeli için kısıtlı bilgilendirme

İSG Kurul ve kararlarının tamamlanması ve takibi

İşyeri Hekimi görevine uygun çalışmaların İnsan Kaynakları tarafında hasta özel bilgilerinin korunarak izlenebilmesi; insan kaynaklarının kendi sorumluluklarını takip edebilmesi.

İstatistik çalışmalarına uygunluk sağlayabilmesi

Kimyasalların girişi ve kullanımı konusunda takip sunması

Ana ekranların ve tüm ara yüzlerin kullanıcı dostu olması

Yukarıda saydığımız beklentiler tüm iş sağlığı sistemleri için gerekli maddelerdir.

İş sağlığı konusunda kullanılacak programın olmazsa olmazlarıdır.

Her çalışma ortamının kendine özgü koşulları da mevcuttur.

Firmanın ihtiyaçları, beklentileri ve risk haritasına göre evrilebilir programlara ihtiyacımız vardır. Ancak; şu anda piyasada genel olarak İSG Sisteminde bir bölüm ve modüller olarak kullanıma açık programlar vardır.

Sadece işyeri hekimlerine yönelik programlar ise yine rutin hekimlik programlarının yasal prosedürlere uyumlu halidir.

Mevcut programlar temel ihtiyaçları tam anlamı ile karşılamak yerine; farklı modüller sunmaktadır. Odyo çizimlerinin görüntüsü, ilaç bilgileri, iş sağlığına özel değil İSG sistemi için risk analizi örnek soruları içermek gibi.

Şu anda elimizde bulunan yazılımlar içinde çalışılan firmanın genel sistemine entegre olabilene de rastlamadım.

Özetle üç beş nokta dışında bir çoğu birbiri ile aynıdır.

Burada sorulması gereken sorular:

Acaba bu yazılımlar hazırlanırken algoritma açısından kaç tane tecrübeli işyeri hekiminin fikri alındı?

Kaç adet kullanıcıya pilot çalışma yaptırıldı?

İhtiyaç analizi yapıldı mı?

Kaç farklı sektörün ve iş ortamının iş sağlığı sistem analiz yapıldı?

Kademeli şifrelendirme mevcut mudur?

Programlar yasal prosedürler ve tıbbi etik açısından gerekli gizliliğe sahip midir?

Özetle  İş  Sağlığı giderek özel  bilim dalı haline gelirken;  kullanılacak  programların da ;  İş Sağlığı  Sistemi  temel ilkelrine uygun ve  firma en  azından  sektör  bazında  özel  olması gereklidir.

Yasal  prosedürler  yanında ;  tıp  etiği;  kiş  mahremiyeti  konusunda  hassassiyet  korunarak  özellikle  insan  kaynakları ile  iletişim  kurabilmelidir.

Dr.  F.  Yonca  AYAS

 

 

Makaleyi görmek için tıklayın

İŞ SAĞLIĞI SİSTEM ANALİZİ

 

İş  Sağlığı  Sistem  analizi  günümüzde  artık  tüm  firmalar  için kaçınılma z olmuştur.  Ancak  önce  bazı  terimlere  bakmakta fayda  var:

Ekonomide sistem : Bir bütünü oluşturan düzenli parçalar, birbiriyle uyumlu düşünceler, kurallar, ilkeler, yöntemler, sosyal, ekonomik veya siyasal örgütlenme şekli, düzen, usul ve yol gibi anlamlara gelir. (1)

Analiz : Analiz bir konuyu (maddi veya düşünsel) temel parçalarına ayırarak, daha sonra parçaları ve aralarındaki ilişkileri tanımlayarak sonuca gitme yoludur.

SWOT analizi nedir?

Türkiye'de de her geçen gün daha çok uygulanan SWOT analizi, işinizle ilgili alanlarda güçlü ve güçsüz yanlarınızı görmenizi, gelecekte sizi bekleyen fırsatlar ve tehlikelere karşı hazırlığınızı bugünden yapmanızı sağlar. SWOT analizi 4 adımdan oluşur:

S

(Strenghts-Kuvvetli taraflar) Şirketinizin güçlü olduğu yanlar neler? Kuvvetli olduğunuz yanları bulmak için, yeteneklerinizi, potansiyellerinizi, pazarlama gücünüzü, finansal gücünüzü, pazardaki deneyiminizi vb. değerlendirin.

W

(Weaknesses-Güçsüz yanlar) Güçsüz olduğunuz yanlar neler? Mali zorluklarınızı, pazardaki deneyimsizliğinizi, personel yetersizliğinizi vb. değerlendirin.

O

(Opportunities-Olanaklar) Şirketiniz için hangi olanaklar mevcut? Şu anda faaliyet gösterdiğiniz alanla ilişkili bir başka alanda büyüme olanağınızı, kişisel ilişkilerinizin size sağladığı gücü, mali desteklerinizi vb. değerlendirin.

T

(Threats-Tehlikeler) Gelecekte sizi hangi tehlikeler bekliyor? Mali kriz olanaklarını, en değerli personelinizi kaybetme riskini, müşterilerinizi rakip şirkete kaptırma riskini vb. değerlendirin.

Strateji rekabete dayanan bir ortamda yeniliği, ilerlemeyi ve işletmenin devamlı olarak çevreye intibakını veya çevre ile karşılıklı uyumunu sağlayarak meydana gelen; gelecek değişiklikleri kontrol altına alan yönetsel bir araçtır. (2)

Bilinen ilk toplumlar olan avcı toplayıcı toplumlardan günümüze işbölümünün belirginleşmesi, yapılan işlerin standardizasyonu ve farklılaşması, hiç şüphesiz ki işi yapanın sağlığı ve güvenliğini gerekli kılmış ve özellikle sanayi devrimi sonrasında görülen yoğun iş kazaları bu kavramsal setin uzunca bir süre tartışılarak tanımlanması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. İşi yapanın hem işyeri ortamı içerisinde hem de sosyal hayatında sağlık ve güven içerisinde olması mevcut iktisadi ve sosyal düzlem olan kapitalizmin sürekliliğini sağlamanın da bir gerekliliği olarak karşımıza çıkmaktadır. (3)

Süreç ve yapı birlikte örgütte yetki, iletişim, karar alma, amaç koyma ve çatışmayı çözme ile ilgilidir. Sadece süreç örgütteki dinamik davranışsal olay ve etkileşimleri ifade ederken yapı ise bunları sürekli rol ve ilişkiler olarak görür. Doğaldır ki insanların örgütteki tutum ve davranışları her ikisi tarafından da etkilenir .(4)

Değişen iş yaşamı koşulları  ve   yasaların getirdiği zorunluluk nedeniyle son yıllarda ülkemizde de İş ve İşçi Sağlığı yaşamın her alanında sıkça duyulan kavramlar olmuştur. Gündeme geldiği ilk andan beri firmalar ve devlet arasında bir çekişme, tatsız bir zorunluluk olarak görülmektedir. Aslında İş ve İşçi Sağlığı sistemleri iyi kullanılırsa firmalar için doğrudan ve dolaylı olarak verimi artıracak; finansa destek sağlayacak ; saygınlık kazandıracak enstrümanlardır.

Yöneticilerin bu konuda iki tavrı olabilir: Sistemi sevimsiz bir zorunluluk olarak görüp , vakit ve para kaybına uğramaya, kavga ederek enerji harcamaya devam ederler. Ya da sisteme sahip çıkıp doğru kullanıp; zaman, para ve sektörel saygınlık adına kazançlı olurlar.

Hangi tarafta olursanız olun bu enstrümanları iyi kullanmak için -mecburiyet olarak görseniz bile fayda sağlayabilmek için - firmanızı iyi tanımanız; iş sağlığı konusundaki eksik; avantaj; dezavantaj faktörlerinizi iyi tanımlamanız gereklidir.

Firmanızın sektörü nedir; bu sektörün İş Sağlığı anlamında riskleri nedir? F

Firmanızın özellikleri nedir? Kuruluş amacı; yönetim biçimi nasıldır?

Firmanızın öyküsü nedir?

Çalışan profilinizin dağılımı nasıldır?

Çalışanların iş dağılımı; iletişimi nasıldır?

Belirli ölçeklere göre dünyadaki benzer firmalar ne yapıyorlar?

Size en uygun İş sağlığı Sistemi nasıl olmalıdır?

Örgüt yapınızda kim nasıl yer almalıdır?

Yönetim ile İş sağlığı profesyonelleri iletişimi nasıl sağlanmalıdır ki? ( Bu iletişim farklı bir yazı konusu)

Tüm bunların analizi yapılmalıdır ki en az masrafla en iyi verim elde edilebilsin.

Ancak bunu yapacak kişinin İş sağlığı konusunda tecrübeli; iş yaşamı konusunda ekonomik bakış açısına sahip; analiz derslerini almış ve d e bilimsel veri madenciliğine de yatkın kişi olması gereklidir. Ne tek başına ekonomi bilimi ne d e tıp diploması bunu yapmaya yetmeyecektir. Holistik bakış açısı gerektiren bir analizdir.

Analiz sonrası bir strateji gelişebilir sevimsiz ; zorunluluk kabul edilen iş sağlığını faydalı hale çevrilir. Geliştirilecek doğru strateji ise firmanızın yasal zorunluluğunu en faydalı şekilde yerine getirmesi yanında zamanla kültürünüzün bir parçası olacak; rekabet gücünüzü artıracak ve kazanç olarak size geri dönecektir.

Özetle: Analiz, strateji, uygulama ve kazanç….

 

Dr. F. Yonca AYAS

İŞ YERİ HEKİMİ/ İŞ SAĞLIĞI SİSTEM ANALİSTİ

 

KAYNAKÇA

1. http://www.nedir.com/sistem#ixzz4ddNCguzx

2. Firmalarda Stratejik Analiz YL TEZİ Salih AYDIN 2003

3. Dünyada ve Türkiye’ de İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi ( Özal Çiçek1 - Mehmet Öçal2)

4. Örgütsel Gelişme Kuram ve Uygulama Prof. Dr. Ali BALCI

Makaleyi görmek için tıklayın

EKRANLI ARAÇLA ÇALIŞANLAR İÇİN

İş  sağlığı ve  Güvenliğinin  ilk çıkışından beri ülkemizde ve dünyada  hep  mavi yakalı işçiler  söz konusu olmuştur. 

Ofis  çalışanlarının sağlık  sistemi;  işten  etkilenişine  dair  faktörler  ancak son  yıllarda  gündeme  gelmeye  başlamıştır.

İş yaşamının  giderek  dijitalleşemesi;  bilgisayar sistemlerinin  her  alanda  kullanıma  başlaması  ile  farklı  bakış açıları ile  farklı  risk anailizleri  yapmak  zorundayız.

Yıılardır  yapmakta  olduğum  işyeri  hekimliği  pratik  bilgilerimi  ;  yayınlanamış  bazı resmi  yazılar  ile harmanlayarak  ofiste  bilgisayar kullananlar  için  sade  bir  başvuru  analiz  oluşturdum.

 

EKRANLI ARAÇLA ÇALIŞANLAR İÇİN

İŞE GİRİŞTE

Göz doktorundan alınmış ekranlı araçla çalışabilir raporu

Çalışabilir     veya      Gözlükle çalışabilir notunu işe girişe mutlaka düşüyoruz.

Periyodik muayenede göz kontrolü isteniyor.

ÇALIŞILAN ORTAM

Ortam aydınlatması :

Ekrandan yansıyacak ışıkların önlenmesi ;

Yeterli ve teknik aydınlatma

Gün ışığı yansıması için önlemler

MASA VE SANDALYE

Masa ve sandalye konumu kişiye uygun mu?

Masanın yüksekliği ayarlanabiliyor mu?

Sandalye yüksekliği ayarlanabiliyor mu?

Sandalye sırtlığı beli ve omuzları destekliyor mu?

Masa; bilgisayar ek donanımlarının rahat konumlandırılması ve kullanılması için uygun mu?

BİLGİSAYAR ÖZELLİKLERİ VE YERLEŞİMİ

Ergonomik olarak ve dirsekler 90 derece olacak şekilde yerleşim yapılmış mı?

Ekran yüksekliği kişinin göz seviyesi; baş pozisyonu ve omuzların anatomik duruşuna uygun mu?

Kullanılan mouse pad ve mümkünse mouse ergonomik mi?

Kullanılan bilgisayar dizüstü ise yerleşimi ergonomik mi?

Bilgisayar ekranı stabil; görüntü net ve titreşimsiz mi?

Bilgisayar ekranı hareketli mi?

Yazı fontları kişiye uygun; renkler gözü yormayacak şekilde mi?

Kullanılan program amaçlanan işe uygun mu?

Klavye kullanımı kolay; ışığı yansıtmayacak matlıkta ve ergonomik mi?

Çalışanın işini kolaylaştıracak tüm programlar bilgisayarı içinde mevcut mu?

Çalışanın molalar konusunda bilgisi ve zamanı var mı?

EĞİTİMLER

Çalışanların ve işverenin sistemi oturtma ; molalar ve ofis egzersizleri konusunda bilgilendirilmeleri yapıldı mı?

DENETİM

 Ofis  ve çalışma  ortamı ziyarte edilerek  belirli aralıklar  ile denetim  yapılır; ortam  içinde  uyarılar  ve  örnek  göstermeler  tavsiye edilir.

 

 

 

Makaleyi görmek için tıklayın

İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSLİĞİ

İSG  sistemi  içinde  G  ve  S  harflerinin  yan yana  yürümesi  gereken  işbirliğini  düzenleme  zamanı  çoktan  geldi.  İŞ  GÜVENLİĞİ  MÜHENDİSLERİ  zamanı  da...

Makaleyi görmek için tıklayın

1 
Sayfa (1/1)